Keerwanden met cachet

Geelen Beton verwerkt Maaskeien in Noord-Limburgse keerwanden

Een alledaagse opdracht? Nee, dat is het zeker niet. Want hoe laat je de geologie van de Maasgrond, met zijn typische keien en horizontale gelaagdheid, terugkeren in prefab betonnen keerwanden? Geelen Beton uit Wanssum werkte intensief samen met architectenbureau Ney & Partners en kwam tot een meer dan geslaagd resultaat. Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum realiseert tal van maatregelen om het gebied tussen de Noord-Limburgse dorpen Ooijen en Wanssum beter te beschermen tegen hoogwater. Ze laat onder meer dijken verleggen, het industrieterrein uitbouwen en een nieuwe rondweg aanleggen in Wanssum. Niels van der Hulst, technisch directeur van Geelen Beton: ‘Wij werken in opdracht van bouwcombinatie Mooder Maas (Dura Vermeer–Ploegam) mee aan tien verschillende deelprojecten, waaronder voor 2,6 miljoen euro grondkerende elementen.’ De producent van prefab bouwelementen maakt momenteel betonnen keerwanden voor landhoofden in Ooijen. Begin 2019 gaat de productie van keerwanden voor de rondweg van start.

Opgaan in het landschap

Om alle bouwwerken mooi in het landschap in te passen, werd het Belgische architectenbureau Ney & Partners ingeschakeld. Dat wilde de horizontale gelaagdheid van de verschillende erosies van het Maaslandschap, mét de typische Maaskeien, laten terugkeren in de betonnen keerwanden. Niels van der Hulst: ‘Wij zijn samen aan de slag gegaan om te testen hoe die gelaagdheid het best tot z’n recht kon komen. Eerst hebben we zo’n 25 proefpanelen van 2 bij 1 meter voorgelegd aan de architect – tot het helemaal goed zat. Wij werken wel meer met architecten samen, maar dit contact was echt intens.’

Insmeren en uitwassen

In zijn beton gebruikt Geelen Beton toeslagmateriaal tot een maximale korrelgrootte van 16 mm. Hoe moet dat dan met Maaskeien die ruim vijf keer zo groot zijn als de maximale korrel van het gebruikelijke toeslagmateriaal? Niels van der Hulst: ‘Gelet op de maaswijdte van de wapening is het niet mogelijk een betonsamenstelling voor de betonelementen te maken gebaseerd op Maaskeien van dergelijke afmeting. We moeten het dus anders aanpakken. We smeren een mal in met vertragende hulpstof, leggen daarin de Maaskeien en storten daarbovenop ons beton. Na een dag uitharden, halen we de elementen uit de mal en gaan we de cementhuid, die door de vertragende hulpstof nog niet is uitgehard, uitwassen. Zo leggen we de grote Maaskeien bloot aan het oppervlak. Dit is een omvangrijke klus die meer handarbeid vraagt dan een gemiddeld betonelement.’

ENCI draagt steentje bij

Niels van der Hulst: ‘In onze fabriek in Wanssum gebruiken we al jarenlang ENCI-cement. We doen ook vaak een beroep op de technische expertise van ENCI. Vanwege de duurzaamheidseis van de ROK (Richtlijnen Ontwerp Kunstwerken voor Rijkswaterstaat) passen wij voor de keerwanden in Ooijen en Wanssum hoogovencement CEM III/A 52,5 N SR toe. Voor dit project hebben we ENCI geraadpleegd om de duurzaamheid van onze elementen aan te tonen. Een toplaag met grote stenen is qua chloride-indringing en vorst-dooibestandheid namelijk een ander verhaal dan gewoon beton. Hoe beïnvloeden de stenen de duurzaamheid? Dat hebben wij samen met ENCI uitgezocht.’